11/30/2011
1
Themabijeenkomst -
De commissaris 3.0 als opdrachtgever van de accountant
Rotterdam, maandag 28 november 2011
Piet Klop RA MGA
© 2011 Deloitte The Netherlands
De Rotterdamse havenbaron
en politicus Lodewijk
Pincoffs speelde een
belangrijke rol bij de
ontwikkeling van de
Rotterdamse havens. Hij
was de eerste ondernemer
die het aandurfde om zijn
bedrijf op Zuidelijke
Maasoever te vestigen.
Pincoffs is echter ook
berucht, omdat hij een van
de grootste boekhoud-
schandalen uit de
Nederlandse geschiedenis
op zijn naam heeft staan. Hij
vluchtte in 1879 uit
Rotterdam naar New York.

11/30/2011
2
© 2011 Deloitte The Netherlands
© 2011 Deloitte The Netherlands
Commissaris opdrachtgever accountant
• RvC is opdrachtgever accountant
• Accountant is opdrachtnemer van RvC
• Rollen serieus in te vullen
• Opdracht formuleren
• Rapportage resultaten
• Evaluatie

11/30/2011
3
© 2011 Deloitte The Netherlands
Opdracht formuleren:
• Jaarrekening getrouw beeld
• Meegeven attentiepunten (pre-audit)
• Rapportage afspreken (hoe en hoe vaak?)
• RvC moet tijd vrijmaken voor accountant
• Voldoende budget en inzicht hierin
• Visie controle en advies
© 2009 Deloitte Touche Tohmatsu
Algemene uitgangspunten invulling toezichthoudende taak
Toezichtsfilosofie
Strategisch plan
Uitkomsten
risicomanagement
systeem
Toezichtskader

11/30/2011
4
© 2009 Deloitte Touche Tohmatsu
Toezichtskader - Beleidsthema’s
Jaar
2012
2012
2013
2013
2013
Thema
Volkshuis-
vestelijke
doelstellingen
Integriteit
Onderhoud /
SVB
HRM
ICT
Vorm
Strategienota
en beleidsplan
Beleidsnota
en fraude-
risico-analyse
Beleidsnota
Beleidsnota
Beleidsnota
Criteria
Doelstellingen
SMART.
Monitoring
voortgang per
trimester
Voldoen aan
eisen
maatschappij
en toezicht-
houders
Eisen ten
aanzien van
kwaliteit en
kosten
formuleren
Formatie,
aanname,
beloning,
beoordeling,
ontslag
Mate van
digitalisering,
continuïteit en
betrouwbaar-
heid
Implementatie
fusie
Volkshuisvestelijke
doelstellingen
Treasury /
contant geld
Verbindingen
Fiscaliteiten
ICT
HRM
Bedrijfswaarde
Hoog
H
o
o
g
L
a
a
g
IM
P
A
C
T
WAARSCHIJNLIJKHEID
Laag
Onderhoud
Projecten
Integriteit
/ fraude
Toezichtskader – Risicokaart Woningcorporaties
laag
hoog
h
o
o
g

11/30/2011
5
© 2010 Deloitte Touche Tohmatsu
Toezichtskader - Verbindingen
© 2011 Deloitte The Netherlands
Rapportage resultaten
• Schriftelijk
• Managementletter
• Rapport van bevindingen jaarrekening
• Controleverklaring
• Mondeling
• Verbeterpunt accountant: transparant in
bevindingen en signaleren risico’s onderneming

11/30/2011
6
© 2011 Deloitte The Netherlands
© 2011 Deloitte The Netherlands
Kenmerken fraudeur

11/30/2011
7
© 2011 Deloitte The Netherlands
Evaluatie
• Governancecodes
• Wisselen van kantoor en/of partner
• Meerwerk indicator in control organisatie
• Controle en advies
• Afspraken nagekomen?
• RvC voldoende tijd vrijgemaakt?
• Rapportage duidelijk
11 november 2010
© 2011 Deloitte The Netherlands
CONTACTGEGEVENS
Piet Klop
Deloitte Accountants B.V.
Wilhelminakade 1, 3072 AP Rotterdam, The Netherlands
Tel/Direct: +31 (0)88 288 0955 | Fax: +31 (0)88 288 9530 | Mobile: +31 (0)6 5585 3293
pklop@deloitte.nl | www.deloitte.nl | Twitter: @PietKlopRA
Assistant: Marieke van Veenendaal | mvanveenendaal@deloitte.nl | Tel. +31 (0)88 288 0886
Wilt u op de hoogte blijven van actualiteiten inzake woningcorporaties?
Meld u dan via e-mail aan voor mijn wekelijkse nieuwsbrief.

11/30/2011
8
© 2011 Deloitte The Netherlands
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, a UK private company limited by guarantee, and its network of member firms,
each of which is a legally separate and independent entity. Please see www.deloitte.com/about for a detailed description of the legal structure of
Deloitte Touche Tohmatsu Limited and its member firms.
Deloitte provides audit, tax, consulting, and financial advisory services to public and private clients spanning multiple industries. With a globally
connected network of member firms in more than 150 countries, Deloitte brings world-class capabilities and deep local expertise to help clients
succeed wherever they operate. Deloitte's approximately 170,000 professionals are committed to becoming the standard of excellence.
This publication contains general information only, and none of Deloitte Touche Tohmatsu Limited, its member firms, or their related entities
(collectively, the “Deloitte Network”) is, by means of this publication, rendering professional advice or services. Before making any decision or
taking any action that may affect your finances or your business, you should consult a qualified professional adviser. No entity in the Deloitte
Network shall be responsible for any loss whatsoever sustained by any person who relies on this publication.
FOR CLIENTS