Nieuwe regels btw, wat moet de RvC daarmee?
Door: Henk Jan van den Bosch*
Met ingang van 1 januari 2013 worden alle bezoldigde commissarissen en leden van raden van
toezicht btw-plichtig. Dit omdat de Nederlandse regelgeving in lijn moet worden gebracht met
de Europese regels voor btw-ondernemerschap.
Voor een belangrijk deel gaat het om veranderingen voor individuele commissarissen, maar ook de
raad van commissarissen zal de btw-aanpassingen vóór het einde van 2012 op de agenda moeten
zetten om de beloningen exclusief btw vast te stellen en afspraken te maken over de administratieve
verwerking.
Voor wie?
De meeste commissarissen worden in de praktijk uitbetaald via de salarisadministratie van de
organisatie waar zij commissaris zijn, omdat de Belastingdienst de functie van commissaris aanmerkt
als een fictieve dienstbetrekking. Dit is ook de groep die nu te maken krijgt met nieuwe btw-regels.
Voor een klein deel van de naar schatting 8.000 Nederlandse commissarissen die nu ook al btw in
rekening brengen, verandert er niets. Zij sturen zelf een factuur voor hun vergoeding, verhoogd met
btw, omdat zij de toezichthoudende werkzaamheden vanuit hun eigen onderneming verrichten. Het
komt ook voor dat de commissarissenbeloning wordt gefactureerd door een andere onderneming,
omdat het om een toezichthoudende functie gaat die verband houdt met de hoofdfunctie van de
commissaris.
Wat verandert er voor de commissaris in fictieve dienstbetrekking?
De beloning wordt ook in 2013 via de salarisadministratie uitbetaald,
De commissaris moet zich per 1 januari 2013 aanmelden als btw-ondernemer bij de
Belastingdienst,
Er moeten btw-facturen worden opgemaakt, in de regel één factuur per salarisbetaling, dus
maximaal twaalf per jaar. Er wordt 21% btw berekend over de beloning en alle
kostenvergoedingen,
De organisatie betaalt de verschuldigde btw aan de commissaris. Over de btw-uitbetaling
wordt geen loonheffing ingehouden;.
De commissaris doet – meestal per kwartaal – btw-aangifte bij de Belastingdienst en draagt de
verschuldigde btw af aan de Belastingdienst. De commissaris kan daarbij de btw verrekenen
over de kosten die hij heeft gemaakt ten behoeve van het commissariaat;
De commissaris moet een (summiere) btw-administratie bijhouden en zeven jaar bewaren.
Uitzonderingen
Een commissaris met geringe btw-belaste inkomsten (tot circa € 7.500 per jaar) kan onder
voorwaarden een ontheffing van administratieve btw-verplichtingen aanvragen op grond van
de Kleineondernemersregeling. In dat geval brengt de commissaris geen btw in rekening;
Als de commissaris niet in Nederland woont, dan behoeft hij zich niet aan te melden als btw-
ondernemer. De verschuldigde btw wordt afgedragen door de organisatie waar hij
commissaris is.
Voor sommige commissarissen met een eigen onderneming kan deze verandering in de btw-regels
aanleiding zijn om de werkzaamheden als commissaris toe te voegen aan de eigen onderneming. Dan
wordt de fictieve dienstbetrekking beëindigd en wordt de beloning van de commissaris in het vervolg
door de onderneming van de commissaris gefactureerd. In dat geval moet de commissaris wel een
Verklaring Arbeids Relatie (VAR-wuo of VAR-dga) van de Belastingdienst overleggen.

Wat moet de RvC met de nieuwe btw-regels?
Er zijn twee punten die vóór eind 2012 de aandacht van de raad van commissarissen vragen :
Zijn er beloningsbedragen exclusief btw vastgesteld ? Moet er iets worden gewijzigd in het
beloningsbeleid?;
Het maken van praktische afspraken met de organisatie over de facturering van de btw.
Wat wordt per 1 januari 2013 de beloning exclusief btw ?
Deze vraag lijkt eenvoudig te beantwoorden, maar in de praktijk kan dat lastig zijn. In het
bedrijfsleven is het gebruikelijk dat beloningsafspraken exclusief btw zijn, dus dan behoeft er geen
nieuwe afspraak te worden gemaakt. Vaak is de btw volledig verrekenbaar voor de organisatie, dus de
btw-heffing leidt ook niet tot hogere kosten voor de organisatie. Als het toch noodzakelijk is om de
beloningsafspraken aan te passen, dan zal deze wijziging aan het bevoegde orgaan (meestal de
aandeelhoudersvergadering) moeten worden voorgelegd.
Not-for-profit
In de not-for-profitsector komt het voor dat de beloningen inclusief btw zijn vastgesteld, omdat de btw
niet verrekenbaar is voor de organisatie. De motivering daarvoor is een streven naar gelijke totale
kosten per commissaris en niet een gelijkwaardige bruto beloning. De kleine groep van btw-plichtige
commissarissen ontvangt in die situaties nu een lagere bruto-beloning in vergelijking met de collega-
commissarissen. Het komt ook voor dat er geen afspraken zijn gemaakt over de btw omdat de
organisatie tot nu toe geen btw-plichtige commissarissen had. In deze situaties zal er dus moeten
worden gekeken naar de beloningsafspraken.
Ook de beloningscodes voor de diverse branches in de publieke sector kennen op dit moment een
onderling verschillende btw-behandeling. De verenigingen van toezichthouders in de zorg (NVTZ) en
woningcorporaties(VtW) (totaal meer dan 5.000 leden) zullen in november 2012 aan hun leden
voorstellen om de tot nu toe gehanteerde maximumbeloningen in de beloningscodes als exclusief btw
aan te merken, omdat het niet redelijk is om deze nieuwe btw-lasten in mindering te brengen op de
beloning van de commissarissen. Als deze voorstellen worden aangenomen, is daarmee de trend gezet
voor een groot deel van de commissarissen.
Als de in de beloningscodes opgenomen bedragen exclusief btw zijn, dan ligt het voor de hand dat een
raad van commissarissen ook besluit om de beloning in 2012 te beschouwen als beloning exclusief
btw per 1 januari 2013. Er moet daarbij wel worden bekeken of de nieuw vast te stellen bedragen
binnen de nieuw vastgestelde maxima van de beloningscodes vallen. Verder kan een raad van
commissarissen uiteraard zelf om andere redenen besluiten om de btw geheel of gedeeltelijk in
mindering op de beloning te brengen.
Wie maakt de btw-factuur op ?
De regelgeving biedt twee mogelijkheden: de commissaris maakt zelf de btw-factuur op, of de
organisatie zorgt daarvoor. Dit laatste wordt selfbilling genoemd. De raad van commissarissen zal
afspraken moeten maken met de organisatie over de te volgen methode. Deze afspraak geldt dan voor
alle commissarissen. Om commissarissen administratief zoveel mogelijk te ontzorgen, heeft selfbilling
de voorkeur voor commissarissen met een fictieve dienstbetrekking. De organisatie maakt dan de btw-
factuur op aan de hand van de gegevens op de loonstrook en verstrekt de factuur aan de commissaris.
De berekende btw wordt bij voorkeur gelijk met het honorarium uitbetaald aan de commissaris. Als de
commissaris een ontheffing heeft op grond van de Kleineondernemersregeling, dan wordt geen btw
berekend. Een bijzondere vorm van selfbilling ontstaat als de loonstrook zodanig wordt aangepast dat
deze ook als btw-factuur kan gelden. Of dat praktisch en technisch uitvoerbaar is, zal door de
organisatie moeten worden beoordeeld. Als er geen fictieve dienstbetrekking is, dan maakt de
onderneming van de commissaris of zijn werkgever de factuur op voor het honorarium en eventuele
kostenvergoedingen, verhoogd met btw.

Invloed van de Wet Normering Topinkomens (WNT)
Ook moet er bij het beloningsbeleid nog rekening worden gehouden met de veranderingen vanuit de
Wet Normering Topinkomens (WNT) in de publieke sector. Voor commissarissen zijn de volgende
veranderingen voorzien:
De maximumbeloning van commissarissen wordt 5% van het maximale norminkomen van de
bestuurder. Voor een RvC-voorzitter is dit 7,5%;
Het inkomen van een bestuurder van een grote organisatie wordt gemaximeerd op de
Balkenende-norm (maximaal € 228.599 per 1 januari 2013 als totaal van het bruto-inkomen,
pensioenlasten, bijtelling privégebruik auto en andere kostenvergoedingen). De
maximumbeloning van een commissaris komt dan op € 11.429 en voor een voorzitter op €
17.144. Het is op dit moment nog steeds onduidelijk of deze normbedragen voor
commissarissenvergoedingen in- of exclusief btw zijn;
Voor bestuurders (en dus ook commissarissen) van kleinere organisaties worden lagere
maxima vastgesteld door de minister die verantwoordelijk is voor de betreffende sector. Deze
zijn nog niet bekend.
Nu de eerste kamer de WNT op 13 november 2013 heeft aangenomen, zullen deze beloningsmaxima
direct moeten worden toegepast voor alle commissarissen die na 6 december 2011 zijn (her-)
benoemd.
Verdere verlaging norm voor topinkomens
In het regeerakkoord van 29 oktober 2012 is aangekondigd dat de norm voor bestuurdersbeloningen
zal worden gesteld op 100% van een ministersalaris in plaats van de 130% die nu in de WNT wordt
opgenomen. Bovendien is het de intentie om beloningen van bestuurders van woningcorporaties
sneller aan te passen aan de nieuwe norm. De WNT is op 6 november in de Eerste Kamer behandeld.
Minister Plasterk heeft aangegeven dat een verdere verlaging van de norm van 130 % naar 100% plus
de uitbreiding van de doelgroep naar alle hoge inkomens (dus niet alleen voor bestuurders) later aan de
orde zal komen. Dat zal dus nog wel een paar jaar duren, want eerst zullen de effecten van de WNT
een beetje duidelijk moeten zijn.
* Henk Jan van den Bosch is bestuursadviseur en beroepscommissaris
Bron: Publicatie Governance Update november 2012